Danas ih je većina potpuno nestala, a nekada su zlatne ruke ovim zanatima hranile mnoga usta

Ne tako davno, biti zanatlija bio je cijenjen i častan izvor prihoda koji je omogućavao težak, ali pošten život.

Nekada su bili osnovni izvor prihoda, a ‘zlatne ruke’ koje su ih znale hranile su mnoga usta. Danas je većina njih ili potpuno nestala ili za njih zna jako mali broj ljudi. Zanatska proizvodnja se realizovala u zanatskim radnjama, a posao su vodili majstori. Oni su imali svoje pomoćnike, kalfe i šegrte. Zanat se učio godinama.

Ipak, sve su to davno prošla vremena. Većina ovih zanata danas je ili potpuno iščezla ili za njih zna jako mali broj ljudi, prije svega porodica koje se njima bave već generacijama.

Zaplovite ovim vremeplovom i podsjetite se nekih fenomenalnih, a zaboravljenih zanata naših prostora.

ABADžIJA – u doslovnom prijevodu sa turskog “ krojač odjeće od abe”, majstor-zanatlija koji od grubog sukna – abe šije odijela – narodnu nošnju.

BIČAKDžIJA – onaj koji izrađuje noževe.

VUNOVLAČAR – zanatlija koji obrađuje vunu, raščešljava, čini je vazdušastom i spremnom za dalju obradu.

GAJTANDžIJA – užar i izrađivač vrpci.

DEGIRMENDžIJA – mlinar.

ĐUMRUKDžIJA – “đumruk” je turski izraz koji se koristio za carinu. Naziv za osobu koja je naplaćivala đumruk je đumrugdžija.

EKMEDžIJA – pekar.

ZILDžIJA – onaj koji proizvodi zile, predmete od mesinga – zvona, čirake, kantare.

IKONOPISAC – slikar ikona, čovjek koji se bavi ikonopisom.

JORGANDžIJA – zanatlija koji šije jorgane, dušeke i jastuke.

KLONFER – zanatlija koji radi sa limovima, prije svega na krovovima, olucima i sličnim proizvodima od lima prilikom izgradnje građevinskih objekata.

LULADžIJA – zanatlija koji izrađuje lule.

MUTAVDžIJA/MUTABDžIJA – tkač, zanatlija koji se bavio tkanjem seoskih torbica od kozje dlake, a u kojima se ranije nosilo vino, so, sir, hljeb, pogača ili rakija kad je seljak odlazio da radi na njivi ili djeca u školu, piše Istorijski zabavnik.

NAKAŠ – moler.

ODžAČAR – zanatlija koji vodi računa o odžacima – dimničar.

SARAČ – je stari zanat. To je zanatlija koji izrađuje predmete od kože, prije svega sedla, opasače, kajase, futrole za vatreno oružje, bičeve i novčanike. U srednjem vijeku zabilježeno je da ovu opremu izrađuju majstori-sarači.

PUDAR – čovjek koji čuva vinograd i bavi se poslovima koji su neophodni da bi rod grožđa bio što bolji i veći – orezivanje, prskanje, okopavanje.

BOMBONDŽIJA – Ovaj zanat podrazumijeva proizvodnju bombona. U tu svrhu se najčešće koristio šećer, sa raznim ekstraktnim dodacima i bojama. Od istog materijala su pravljeni i štapići u obliku lula, poznati i kao luluce.

Bombondžija je svoje proizvode prodavao u svojoj Bombondžijskoj radnji. U vrijeme pijačnih dana, vašara ili sabora, bombondžija bi izlazio iz radnje i na pokretnoj tezgi ili na kolicima bi prodavao svoje proizvode.

Pored bombona, bombondžije su prodavale i šećerne table, ratluk, karamele i druge slatkiše.

RABADžIJA – čovjek koji sa zapregom, najčešće volovskom, bavi prijevozom robe u zamjenu za nadoknadu.

SAKADžIJA – čovjek koji raznosi vodu za piće po varoši (“saka” je bure ili kola sa buretom u kojima se voda nosi).

TABADžIJA – zanatlija koji “tabanjem” tj. udaranjem, omekšava vunenu tkaninu nastalu tkanjem.

UŽAR – čovjek koji proizvodi užad, kanape i konopce.

FIŠEKLIJA – trgovac barutom (“fišeklija” je i kutijica od drveta ili predmet od kože gdje se držao barut).

HALAČ – zanatlija koji se bavi grebenanjem vune (obrađivanjem prije nego što je spremna za upotrebu).

ĆERAMIDžIJA – zanatlija koji se bavi izradom ćeramide – crijepa.

CIGLAR – zanatlija koji se bavi izradom cigli.

ČIBUKDžIJA – čovjek koji izrađuje čibuke – dugačke lule za duvan, često u kompletu sa ukrašenom glinenom posudom.

DžEVAHIRDžIJA – zanatlija koji proizvodi skupocijeni nakit, draguljar, juvelir.

ŠEŠIRDžIJA – zanatlija koji se bavi izradom šešira.

(Istorijski zabavnik)